Kategoria: Joga

  • Czy to jest w ogóle joga?

    Czy to jest w ogóle joga?

    Ponad rok temu na koniec długiego weekendu warsztatowego usłyszałam od jednej uczestniczki: to były wspaniałe warsztaty, ale nie nazwałabym tego jogą. 

    Pamiętam ten lekki ścisk w klatce piersiowej i grymas uśmiechu. Pomyślałam wtedy, hm, sama nie wiem czy mam się z tej informacji zwrotnej cieszyć czy nie. No i jeśli to nie jest joga, to co to jest?

    Takich sytuacji było od tamtego momentu więcej. I zawsze komentarz na temat tego, że to czego uczę to nie jest joga, prowadził do mojego dyskomfortu i poczucia pewnego rodzaju niekompetencji. 

    Wiesz jak to jest, kiedy na spotkaniu z przełożonym dostajesz ocenę swojej pracy, w której jest 29 punktów na temat tego, co robisz świetnie… i jeden na temat tego, co mogłabyś robić jeszcze lepiej? No i oczywiście wszystko, o czym myślisz potem, to ten jeden punkt. 

    “Ale to nie jest joga”  było dla mnie takim właśnie jednym punktem, na którym skupiała się moja uwaga i energia.

    Aż zaprosiłam ten dyskomfort do stołu.

    Joga jest ze mną już kilkanaście lat. I przez cały ten czas moja praktyka nieustannie się zmieniała. Każdy ważniejszy nauczyciel na mojej ścieżce coś do niej wniósł, a różne etapy w życiu zbliżały mnie do różnych jej form (ciąża i macierzyństwo, okresy rekonwalescencji po trudnych doświadczeniach fizycznych i psychicznych, zmiana systemu wartości, zmiany pracy). Kiedy myślę o tych wszystkich doświadczeniach, widzę wyraźnie, że jedyne, co je łączy to praca nad jednością ciała i umysłu oraz moje ciągłe dążenie do wewnętrznego spokoju i samoświadomości. Czy to wystarczy, żeby nazwać to jogą?

    Moja droga jako nauczyciela jogi to nawigowanie w zmieniającym się krajobrazie praktyk ruchowych i uważnościowych. Zadawanie pytań i szukanie odpowiedzi po to, by tworzyć bezpieczną przestrzeń do eksploracji i rozwoju.  

    Na zajęciach i warsztatach, które prowadzę rozwijamy głęboką świadomość (nie tylko ciała) poprzez ruch i jego połączenie z oddechem. A uważność – na siebie, na odczucia z ciała, na swoje możliwości, na emocje – jest jak nić, która przeplata się przez całość. Ogromną wagę przywiązuję do inteligentnego sekwencjonowania praktyki ruchowej, starając się by wszystkiemu przyświecał jakiś cel. 

    Moim nadrzędnym celem w roli nauczyciela jest dać pracującym ze mną osobom narzędzia i informacje, które pozwolą każdemu indywidualnie rozwinąć się we własnej praktyce i zbudować bardziej zrównoważone podejście do ruchu, do zdrowia, do życia w ogóle. 

    Moje osobiste podejście do ruchu ma niewątpliwie jogę (w znaczeniu fizycznej pracy z ciałem, asan) u podstaw. Jednak ukształtowały mnie również inne, alternatywne ścieżki (taniec, mobility, trening siłowy) oraz rozwój w obszarze treningu oddechu i medytacji mindfulness. Więc takiej różnorodności, możesz się spodziewać, gdy spotkamy się na macie.

    I dziś ważniejsze od spełniania oczekiwań jest dla mnie skupienie się na realnym pomaganiu innym ludziom oraz autentyczność i życie tym, czego uczę. I walk the talk.

    Cześć, mam na imię Dorota. Uczę oddechu, mindfulness oraz świadomego ruchu, którego podstawą jest joga. Przyjdź i sprawdź, czy coś możemy wspólnie odkryć.

    Photo by Jade Stephens on Unsplash

  • O mojej praktyce jogi w Indiach

    O mojej praktyce jogi w Indiach

    O wyjeździe do Indii nie marzyłam nigdy. Nigdy mnie ta część świata nie wołała. Ale kiedy kilka lat temu przeczytałam wywiad z Sharmilą Desai coś kliknęło we mnie natychmiast. Marzenie o tym, by pojechać do niej zapłonęło jasnym płomieniem i nie zgasło przez cztery lata. Gdy na początku tego roku dostałam odpowiedź i potwierdzenie, że mogę przyjechać na miesiąc praktyki, trochę nie mogłam w to uwierzyć. 

    All our dreams can come true, if we have the courage to pursue them.

    Walt Disney

    Indie >> Goa >> Morjim

    Indie powitały mnie ognistym wschodem słońca, promiennym uśmiechem Justyny, z którą dzieliłam małe mieszkanko w zielonym domku blisko shali i najlepszą masala dosa jaką jadłam w życiu. 

    Pierwsze dni upłynęły na budowaniu swojego “domku” – rozpakowanie rzeczy, zakupy, wynajęcie roweru, “mapowanie” okolicy – gdzie na kawę, którędy nad Ocean, gdzie na zakupy, a gdzie na masala chai. Spacerowanie, przyglądanie się, słuchanie, łapanie niuansów nowego życia. 

    Morjim jest niewielką miejscowością nad Oceanem Indyjskim w północnym Goa. Nie ma tu rajskiej plaży z białym piaskiem i palmami pochylającymi się nad lazurową wodą. Ale jest ciepły, łagodny ocean, a plaża jest długa i szeroka i idealna na spacery. W dzień pusto, niemal bezludnie. Wieczorami wszyscy przychodzą na urokliwe zachody słońca.

    Pewnie przez to, że to turystyczna miejscowość w dwóch małych marketach jest w zasadzie wszystko, czego potrzebuję. Nawet dobry chleb na zakwasie i biały ser (których po trzech tygodniach w Indonezji, z której przeleciałam do Indii, trochę mi już brakowało). Jest i specialty coffee w cafe Morjelo i pyszne francuskie ciasta we French Bakery. W jednym z kilku ajurwedyjskich sklepików zaopatruję się we wszystkie oleje i specyfiki. Z indyjskiego Amazona zamawiam pół walizki książek, które w Indiach są niesamowicie tanie (kilka razy tańsze niż w Europie!) Bardzo szybko zaczynam się czuć jak w domu. U siebie, swojsko i przytulnie. Zaczynam też rozumieć dlaczego Indie się kocha lub nienawidzi. 

    Jest głośno, chaotycznie i brudno. W wielu miejscach są tony śmieci, na ulicach lawiruje się pomiędzy krowimi plackami i walczy o życie, bo wszyscy jeżdżą szybko i bez żadnych zasad. Czerwony pył unosi się w upale i opada na wszystko, momentami ciężko się przez niego oddycha. W łazience trzeciego dnia miałam bliskie spotkanie z największym pająkiem jakiego w życiu widziałam na żywo. W autobusie, który miał tylko jedenaście miejsc stojących jechałam z 50 osobami (do tej pory się zastanawiam jakim cudem zmieścili się w nim wszyscy). 

    I można się na tym skupić. I już nigdy więcej nie chcieć tam wracać. 

    Ale można też zakochać się po uszy w tym życiu. Barwnym, pachnącym, prostym. W bliskości natury, w kojącym, terapeutycznym falowaniu Oceanu, w mądrych i łagodnych oczach krów.

    Rutyna

    Praktykę każdy zaczyna o wyznaczonej godzinie. Codziennie mijam te same osoby w drodze do shali, codziennie siadam z tyłu, pod ścianą obok tych samych osób, czekających na swoje imię wypowiedziane w półmroku. 

    Otwarcie bramy ogrodu za każdym razem przenosi mnie do innego wymiaru. Ciszy, spokoju, skupienia i oddechu. Kilkadziesiąt praktykujących osób tworzy w shali niezwykły organizm – każda jego część ma swój własny rytm, swoje miejsce, dźwięk swojego oddechu. Razem jednak tworzą piękną, żywą tkankę. Znaczenie ma każdy gest i każdy szczegół. God is in the details.

    Moja praktyka trwa dwie, czasem dwie i pół godziny. Ruch trwa tyle co oddech, a oddech wydłuża się i pogłębia. Zwalniam. I na tym tle obserwuję aktywność swojego umysłu. Monkey mind, they say. Moje myśli zwalniają każdego dnia trochę bardziej. Ekam – wdech. Jestem. 

    Tydzień trwa od niedzieli do piątku. W piątek po praktyce siadamy wszyscy w przestrzeni shali wokół Niej. Satsang, obcowanie z Prawdą. Za każdym razem mam wrażenie, że Jej słowa płyną prosto do mnie, dla mnie specjalnie. Myślę – skąd Ona wie? 

    Resztę dnia wypełniasz tym, czego potrzebujesz. Wiele osób popołudnia spędza w shali i w otaczającym ją ogrodzie czytając (do dyspozycji jest bogata biblioteczka), pisząc, rysując, wyszywając, medytując. 

    Sobota to dzień odpoczynku, podobnie jak nów i pełnia oraz – w przypadku kobiet – menstruacja, którą tu nazywamy Ladies Holidays.

    Ashtanga joga

    Każdego poranka stawałam na macie z zaciekawieniem. Z otwartym sercem. Nie zakładając niczego, niczego nie pragnąc. 

    Robiąc codziennie tę samą sekwencję, każdego dnia doświadczałam jej inaczej. Powtarzalność jest tu tylko pozorna. Ciało każdego dnia jest inne, oddech codziennie płynie inaczej. Progres, który przypomina taniec. Krok w przód, krok w tył, jeden w bok, kolejny w miejscu. Progres, który nie jest linearny. Jest ciągłym stawaniem się. Ciągłym tworzeniem. Oddech, ruch, trwanie – za każdym razem inne, za każdym razem to wciąż ja. Wciąż na nowo. Mikrozmiany. Fluktuacje umysłu.

    Ashtanga joga jest piękną praktyką indywidualnego rozwoju. Podróżą do środka i podróżą od środka. Z shali zabieramy ją do domu, z maty zabieramy ją do świata. Od ciała przechodzimy do emocji. Od oddechu do relacji.

    Codzienna praktyka wpływa na spokój umysłu, który przekłada się na to, w jaki sposób mówimy – do siebie, do tych, których kochamy, do ludzi, których spotykamy w życiu. A to z kolei wpływa na to, jak żyjemy, co robimy i jakie podejmujemy decyzje.

    Praktyka ashtanga jogi to dyscyplina, która prowadzi do wolności. Wymaga stawiania się na macie codziennie, bez wyjątku. Wymaga otwartego umysłu i nieprzywiązywania się do efektów swojej pracy. W zamian daje niezwykły wgląd i odpowiedzi na najważniejsze pytania, jakie możemy sobie zadać w życiu: “kim jestem?”, “dlaczego tu jestem?”, “jaki jest mój cel?”

    “Yoga is the journey of the self, through the self, to the self.”

    Bhagavad Gita

    Ktoś mnie kiedyś zapytał o co tyle zamieszania z tym nauczycielem w ashtandze, skoro i tak każdy praktykuje sam. No tak. Ale…”Carrying a map is one thing, having someone to show you the way is quite another.”

    Codzienna praktyka pod Jej czujnym okiem dała mi prawdziwe zrozumienie i pewność, że mam dobrą mapę i że ścieżka jogi jest moją ścieżką.

    Do zobaczenia

    Czas w Morjim był dla mnie czasem świętym. Był o połączeniu z tym, co jest Kontekstem. Można to nazwać duchowością, można bliskością czegoś większego od nas samych. Dla mnie był to powrót do Domu.

    W bliskości natury, w długich rozmowach, w oddechu, w detalach otaczającego mnie świata przyszły spokój i prawda, umocniło się wewnętrzne poczucie samej siebie. I pewność, że chcę tam wracać.

    Photo by Udayaditya Barua on Unsplash

  • Sekwencja Powitania Słońca - znaczenie, historia i praktyka [plus 3 nagrania video]

    Sekwencja Powitania Słońca - znaczenie, historia i praktyka [plus 3 nagrania video]

    W wielu kulturach światło słońca od dawna jest symbolem świadomości i iluminacji. Powitanie Słońca (zwane też Surya Namaskar albo Sun Salutation) to piękna w swej prostocie sekwencja występująca w wielu różnych wariantach. Termin Surya Namaskar pochodzi od słów „Surya”, które oznacza „słońce” i „Namaskar” – „pokłonić się”. Tradycyjnie praktykowano Powitania Słońca tuż przed wschodem słońca (w tzw. Brahma muhurta, czyli “godzinie Boga”) kierując się w jego kierunku. Praktyka Surya Namaskar miała za zadanie pobudzić inteligencję ciała tak, by mogło ono niejako podpiąć się bezpośrednio do Słońca, by czerpać z niego energię i witalność. Codzienne kłanianie się słońcu ma na celu wzmocnienie ciała i umysłu, a tak rozumiana Surya Namaskar stanowi samodzielną praktykę.

    „Świat zaczyna się wraz z nadejściem światła. Przeciwstawność światła i ciemności uformowała świat duchowy wszystkich ludzi.”
    Erich Neumann „Początki i historia świadomości”.

    Współcześnie, Powitania Słońca traktuje się często jako rozgrzewkę, sekwencję przygotowującą. W Ashtanga jodze Surya Namaskar A i B rozpoczynają Pierwszą Serię. W praktyce vinyasa jogi powitanie słońca w części lub w całości, w różnych wariantach występuje niemal w każdej sekwencji. Powitanie Słońca jest sekwencją prostą do nauczenia i samodzielnej praktyki. Można ją praktykować przez całe życie, stosując różne warianty pozycji w zależności od stanu naszego zdrowia i samopoczucia. Kilkukrotne powtórzenie Powitania Słońca zajmuje dosłownie kilka minut i do jej wykonania nie są potrzebne żadne pomoce, nawet mata do jogi. Jest to więc idealny sposób na codzienną, stałą praktykę jogi (i naprawdę trudno o wymówkę w postaci braku czasu czy możliwości 😉

    Historia

    Oryginalna Surya Namaskar nie była sekwencją pozycji, ale sekwencją świętych słów. W tradycji wedyjskiej (1500-500 p.n.e.), która poprzedza klasyczną jogę, czczono słońce jako symbol Boskości. O wschodzie słońca intonowano mantry wedyjskie na cześć słońca łącząc je z pokłonami, w których układano się na ziemi w kierunku słońca, twarzą w dół, w wyrazie oddania.

    Początki Surya Namaskar we współczesnej hatha jodze są jednak bardziej tajemnicze i nie ma jednoznacznych informacji na temat jej pochodzenia.

    Najstarszy znany tekst jogi opisujący sekwencję Powitania Słońca, Yoga Makaranda, został napisany w 1934 r. Przez T. Krishnamacharyę, który przez wielu uważany jest za ojca współczesnej hatha jogi. Nie jest jasne, czy Krishnamacharya nauczył się sekwencji od swojego nauczyciela Ramamohana Brahmachari czy z innych źródeł, czy też sam ją wymyślił. Ciekawostką jest to, że we wcześniejszym piśmie Vyayama Dipika, który ilustruje ćwiczenia sportowe dla indyjskich zapaśników, można znaleźć pozycje, które są uderzająco podobne do wersji Surya Namaskar Krishnamacharyi.

    Nawet jeśli Krishnamacharya inspirował się tymi ćwiczeniami, to bez wątpienia pozostaje fakt, że kładąc nacisk na oddech i uważność, stworzył coś o znacznie większym znaczeniu niż czysto fizyczne ćwiczenia. Według Ganesha Mohana (syna A.G. Mohana, który był uczniem Krishnamacharyi) Krishnamacharya podkreślał, iż intencją Surya Namaskara jest:

    „Pozdrawiać Boga, reprezentowanego przez słońce, jako źródło światła usuwającego ciemność zmętnionego umysłu i jako źródło witalności usuwającej choroby ciała”

    Krishnamacharya nauczył sekwencji Powitania Słońca swoich uczniów, w tym K. Pattabhi Joisa (założyciela systemu Ashtanga Yoga), B.K.S. Iyengara (założyciela systemu jogi Iyengara) i Indrę Devi (uznaną za pierwszą kobietę Zachodu, która uczy jogi na całym świecie). Stali się oni nauczycielami znanymi na całym świecie, a ich nauczanie wpłynęło na praktykę jogi na Zachodzie. W rezultacie Powitania Słońca stały się jej integralną częścią.

    Na czym polega Powitanie Słońca?

    Powitanie Słońca to seria kilku-kilkunastu pozycji (asan) płynnie przechodzących jedna w drugą, naprzemiennych skłonów i wygięć, które rozciągają kręgosłup i wpływają na elastyczność całego ciała, budując też jego siłę. Przejścia pomiędzy pozycjami inicjowane są przez oddech i to on odgrywa w tej praktyce kluczową rolę. Dlatego bardzo istotna jest jego obserwacja w trakcie praktyki – jeśli twój oddech przyspieszy lub zaczniesz go wstrzymywać, zwolnij tempo lub zatrzymaj się i odpocznij. Zawsze oddychaj przez nos, nie przez usta. Oddychanie przez nos filtruje i ogrzewa wpływające powietrze oraz pozwala spowolnić oddychanie.

    Dynamiczna medytacja

    Powitanie Słońca wykonywane w rytmie oddechu, z uwagą skierowaną na określone punkty w ciele lub w przestrzeni (drishti) jest zdecydowanie czymś więcej niż tylko gimnastyką. Wykonując je, z każdym kolejnym ruchem zwiększasz swoją uważność, koncentrację oraz wpływasz na pracę całego organizmu. Dla wielu osób skupienie uwagi i utrzymanie jej przez dłuższy czas jest dość trudne. Naturalną tendencją ciała i umysłu jest ruch, fluktuacja. Kiedy siedzisz nieruchomo w medytacji utrzymanie koncentracji może być trudne, ponieważ twoje ciało i umysł nie są przyzwyczajone do bycia nieruchomym. Poruszanie się w dynamicznej sekwencji pomaga umysłowi skoncentrować się na jednej rzeczy – ruchu ciała, co w konsekwencji prowadzi do wyciszenia umysłu.

    Powitanie Słońca w pigułce


    Warianty sekwencji

    Powitanie Słońca występuje w kilku wersjach. A każdą z nich można dostosować do swoich potrzeb i możliwość. Wykonując sekwencję powoli i spokojnie uzyskamy inny efekt (bardziej uziemiający) niż wtedy, gdy zwiększymy jej tempo (bardziej energizujący).

    Poniżej znajdziesz opisy i nagrania 4 różnych Powitań Słońca. Mam nadzieję, że znajdziesz tu swoją ulubioną wersję Surya Namasakar.

    1. Klasyczne Powitanie Słońca

    Klasyczne Powitanie Słońca nie jest tak znane jak te Powitania Słońca, które praktykujemy w Ashtanga jodze, ale jest bardzo ciekawe i warto wprowadzić go do swojej praktyki. Znalazłam kilka wersji tego Powitania Słońca różniących się między sobą minimalnie, ale generalnie można powiedzieć, że na to Powitanie Słońca składa się osiem pozycji (asan):

    1. Tadasana (Pozycja Góry)
    2. Urdhva Hastasana (Pozycja z rękoma podniesionymi do góry)
    3. Uttanasana (Skłon do przodu stojąc)
    4. Anjaneyasana (Pozycja )
    5. Palankasana (Pozycja Deski)
    6. Ashtangasana (Pozycja 8 punktów podparcia) 
    7. Bhujangasana (Pozycja kobry)
    8. Adho Mukha Svanasana (Pies z głową w dół)

    2. Powitanie Słońca A i B (ashtangowe)

    Surya Namaskar A i B tradycyjnie występują w pierwszej serii Ashtanga Jogi. Możesz je jednak z powodzeniem praktykować zupełnie niezależnie od praktyki ashtangi. W video poniżej znajdziesz m.in. warianty dla trudniejszych pozycji, takich jak chaturanga dandasana.

    Powitanie Słońca A

    Powitanie Słońca A (Ashtanga Surya Namaskar A) składa się z 9 vinyas, czyli przejść, w których dążymy do płynnego połączenia ruchu z oddechem. Występuje w nim 7 asan (pozycji):

    1. Samasthitih (zrównoważona postawa pionowa)
    2. Urdhva Hastasana (Pozycja z rękoma podniesionymi do góry)
    3. Uttanasana (Skłon do przodu stojąc)
    4. Ardha Uttanasana (pozycja intensywnego rozciągania)
    5. Chaturanga Dandasana (Pozycja kija podpartego w 4 punktach)
    6. Urdhva Mukha Svanasana (Pies z głową w górę)
    7. Adho Mukha Svanasana (Pies z głową w dół)
    Powitanie Słońca A

    Powitanie Słońca B

    Powitanie Słońca B (Ashtanga Surya Namaskar B) składa się z 17 vinyas, czyli przejść, w których dążymy do płynnego połączenia ruchu z oddechem. Występuje w nim 8 asan (pozycji):

    1. Samasthitih (zrównoważona postawa pionowa)
    2. Utkatasana (Pozycja krzesła)
    3. Uttanasana (Skłon do przodu stojąc)
    4. Ardha Uttanasana (pozycja intensywnego rozciągania)
    5. Chaturanga Dandasana (Pozycja kija podpartego w 4 punktach)
    6. Urdhva Mukha Svanasana (Pies z głową w górę)
    7. Adho Mukha Svanasana (Pies z głową w dół)
    8. Virabhadrasana I (Wojownik pierwszy)
    Powitanie Słońca B

    Powitanie Słońca z klęku (z vajrasany)

    To chyba moje ulubione Powitanie Słońca. Bardzo delikatne i idealnie na poranny rozruch, albo na początek dłuższej praktyki. W sekwencji tej w ogóle nie pojawiają się pozycje stojące. Składa się w sumie z 5 asan (pozycji):

    1. Vajrasana (Pozycja pioruna; klęk japoński)
    2. Utthita Vajrasana
    3. Balasana (Pozycja dziecka)
    4. Pozycja klęku podpartego
    5. Adho Mukha Svanasana (Pies z głową w dół)

    Podsumowanie

    Jeśli szukasz skutecznej i krótkiej sekwencji do samodzielnej praktyki, to zdecydowanie warto uwzględnić Powitanie Słońca w swoim codziennym harmonogramie.
    Praktyka, która zajmuje tylko 10-20 minut dziennie, pomaga zwiększyć elastyczność ciała, stabilizuje nastrój, zwiększa energię i pozwala utrzymać ją na stałym poziomie przez cały dzień. Pamiętaj, zdecydowanie lepiej jest wykonywać codzienne 10-20 minutowe ćwiczenia, niż ćwiczyć raz lub dwa razy w tygodniu, nawet jeśli przez godzinę 🙂

    A na koniec fragment pięknego utworu Maanam, Krakowski Spleen, który dla mnie jest trochę o stawianiu się codziennie na macie – bez względu na to jak bardzo trudno jest wstać – ze słońcem twarzą w twarz…

    “Chmury wiszą nad miastem,
    Ciemno i wstać nie mogę.
    Naciągam głębiej kołdrę,
    Znikam, kulę się w sobie.
    Czekam na wiatr co rozgoni,
    ciemne, skłębione zasłony.
    Stanę wtedy na RAZ ze słońcem twarzą w twarz”

  • Łagodny to nowy zaawansowany.

    Łagodny to nowy zaawansowany.

    Byłam jakiś czas temu na świetnych warsztatach Krystiana Mesjasza na temat korekt w ashtanga jodze. Korekty to w tym systemie jogi temat ważny i trudny zarazem, bo wiąże się z nim dużo emocji i często niekoniecznie dobrych doświadczeń. Mówi się często o “złym dotyku” i o kontuzjach w wyniku korekty. U Krystiana na warsztatach było jak w innej bajce. Uczyliśmy się o tym, jak ważne w relacji nauczyciel-uczeń są wrażliwość, empatia i wyczucie. Jak kluczowe w praktyce jest zaufanie. Krystian mówił o tym, że korekta to czasem słowo, czasem subtelny dotyk, a czasem wygłaskiwanie. I to słowo zarezonowało ze mną szczególnie mocno.

    Miałam w swojej 10-letniej praktyce jogi różne etapy. I kilka przerw. Jedna po wypadku i złamaniu ręki. Jedna po urodzeniu dziecka. A jedna wtedy, gdy poszłam szukać czegoś innego, poszłam szukać mocniejszych wrażeń. Pamiętam dobrze, że obraziłam się na jogę, bo byłam przekonana, że nic mi nie daje. I poszłam na… crossfit. No cóż, nie będę dużo o tym pisać, bo też nie o tym chciałam. Poszłam się “dojechać,” bo byłam wtedy na takim etapie życia, że z każdej strony słyszałam że to jest coś. Że trzeba się dociskać i “challengować”. Na szczęście (!!) szybko się skontuzjowałam. I kroczek za kroczkiem wróciłam na matę. Mądrzejsza.

    Kiedy poznałam ashtanga jogę zachwycił mnie jej medytacyjny charakter. To, jak skupienie wzroku i pranajama ujjaji (czyli głośniejszy oddech) kotwiczą uwagę. To jak pięknie się w niej można rozwinąć i jak przenika do codzienności, subtelnie ją zmieniając. Dlatego zawsze mnie trochę zatyka z wrażenia gdy słyszę “A ashtanga? słyszałam/-em, że można się nieźle złoić / szybko schudnąć.” No cóż.

    Lubimy sobie dokręcać śrubę, lubimy się dojechać. Nawet na masaż idziemy tam, gdzie nas ktoś porządnie dociśnie, a od fizjoterapety oczekujemy, że nam strzeli z kręgosłupa, albo przynajmniej powciska punkty spustowe. No bo jak nie boli, to nie działa. Zaciskamy zęby, poświęcamy się, mówimy sobie “wytrzymam!”, mówimy komuś “bądź dzielna/y!”.

    A co, jak Ci powiem, że bardziej niż wycisku i “ściorania się”, potrzebujesz wygłaskania?
    Zamiast motywacji w stylu “kija i marchewki” – bezwarunkowego “dobra robota”? Zamiast kolejnego feedbacku dla partnera – po prostu przytulaka. Zamiast forsowania się – odpoczynku?

    I nie bój się, że jak odpuścisz, to staniesz się słaby, bezbronny. Że jak przestaniesz się starać bardziej, to będziesz mniej wartościowym człowiekiem; że jak zwolnisz, to odpadniesz z wyścigu. Łagodny to nowy zaawansowany.

    „Kiedy rozpoznamy, co jest wystarczające i odpuścimy resztę, odpuścimy nasze ambicje na więcej, wtedy – i tylko wtedy – możemy się rozwinąć” Jocelyn K. Glei

    Photo by Cameron Ahlvers on Unsplash

  • Od marketing managera do nauczyciela jogi.

    Od marketing managera do nauczyciela jogi.

    Dokładnie 10 lat temu poszłam na swoją pierwszą lekcję jogi. Pamiętam rozmowę z kolegą z pracy (w kuchni przy ekspresie do kawy), który mi powiedział, żebym spróbowała jogi i podpowiedział mi na czyje zajęcia się wybrać.

    Czasem słyszę, że ktoś wybrał jogę, bo w jego życiu działo się coś niedobrego. Narastające poczucie braku sensu, przytłaczająca codzienność, ogromny stres i szukanie sposobów na poradzenie sobie z nim, obniżone poczucie nastroju utrzymujące się dłuższy czas.

    Kiedy poszłam na swoje pierwsze zajęcia jogi byłam w jednym z najtrudniejszych momentów mojego życia. Na początku maja 2010 w wypadku na motorze zginął człowiek, z którym planowałam całe swoje życie.

    Budzisz się rano wcześnie, dajesz porannego buziaka najbliższej ci osobie i po cichu wychodzisz z domu, żeby jej nie obudzić. I nie masz pojęcia, że to jest ostatni raz kiedy ją widzisz. Potem było ciemno i zimno. Długie miesiące traumy, leki, psychoterapia, alkohol. Zagłuszanie rzeczywistości na wiele sposobów. Nie pamiętam moich pierwszych, ani kolejnych zajęć jogi. Tak, jak nie pamiętam wielu rzeczy z tego okresu. Ale jestem pewna, że joga była jednym z najbardziej transformujących doświadczeń mojego życia i że wtedy zaczął się we mnie proces, którego efektem była ogromna przemiana.

    Pracowałam wtedy w IT, w niewielkim software house, Applicake. To był czas kiedy ten świat w Polsce zaczynał się właśnie rozwijać w niesamowitym tempie. Nowe technologie, nowe umiejętności, morze inspiracji, ogromny rozwój. Pracowałam w niezwykłym zespole z niesamowitymi i piekielnie zdolnymi ludźmi. Applicake szybko stał się firmą, o której słyszał chyba każdy programista w Polsce. Mieliśmy bardzo mocny wizerunek marki, międzynarodowych klientów, robiliśmy eventy dla programistów o globalnym zasięgu i stworzyliśmy piękne biuro w centrum Krakowa.

    Applicake był moim drugim domem, a ludzie, z którymi pracowałam – drugą rodziną. To w dużej mierze dzięki nim mogłam utrzymać się na powierzchni, kiedy wszystko się zawaliło.

    Kolejne lata to mój najintensywniejszy okres pracy zawodowej. Praca wypełniła całe moje życie, ale cały czas miałam to wspaniałe poczucie rozwoju. Nowe wyzwania, nowe umiejętności, nowe specjalizacje. Byłam marketing & project managerem. Organizowałam międzynarodowe konferencje i eventy dla programistów. Zajmowałam się marketingiem online, z którego prowadziłam zajęcia na studiach podyplomowych.

    Pamiętam, z tego okresu wystąpienie Steve’a Jobsa na Uniwersytecie Stanforda. I jego słowa “have the courage to follow your heart and intuition”. Patrząc na to z perspektywy czasu, myślę, że to było małe ziarenko, które się wtedy we mnie zasiało.

    W 2013 r. cały zespół Applicake został częścią nowej firmy – Base. Zmieniła się skala. Biuro w Polsce i w Stanach, międzynarodowy zespół, nowe wyzwania. Cały czas miałam poczucie, że jeszcze tyle przede mną do zrobienia, tyle do nauczenia się.

    W Base były dwie naczelne zasady, na których zbudowana była kultura organizacyjna: Impact oraz Ownership. Zmienialiśmy świat sprzedaży (produkt Base był wielofunkcyjnym systemem do zarządzania procesem sprzedaży), do naszej pracy podchodząc jak do czegoś, co od początku do końca jest nasze; każdy z nas był jak taki mikroprzedsiębiorca działający w jednej dużej organizacji. Samodzielność myślenia i decydowania, wnikliwe analizowanie, strategiczne działania, odpowiedzialność. Z perspektywy czasu wiem, że tamten okres zadecydował o tym, że dziś mam swoją firmę i rozwijam swoją działalność.

    Nomen omen, całkiem niedawno przypomniałam sobie, że na rozmowie, którą każdy z nas odbył przy przechodzeniu do Base, zapytana o to, gdzie widzę siebie za 10 lat (jedno z tych typowych pytań rekrutacyjnych) powiedziałam – będę miała swoją szkołę jogi (!!!)

    W tamtym okresie diametralnie zmieniło się moje życie prywatne. Wyszłam za mąż, zaczęłam myśleć o dziecku. Poznałam niesamowitego człowieka, który żył zupełnie inaczej niż ja. Żył wolniej. I bardziej się tym życiem cieszył. Doceniał to, co ma i nie dążył za wszelką cenę do czegoś innego. Był szczęśliwy.

    A we mnie narastało coraz bardziej napięcie. Miałam cały czas poczucie, że jestem niewystarczająco dobra, że muszę się cisnąć, bo o to przecież w życiu chodzi – żeby być coraz lepszym. Byłam twarda i ambitna. W pracy – konkretna, super zorganizowana, ogarnięta. W domu – coraz bardziej agresywna, coraz częściej wybuchałam złością.
    Myślę, że byłam wtedy straszną zołzą 😉

    Poszłam na terapię, która trwała 5 lat.

    Przez cały ten czas była ze mną joga. Z przerwami, ale była. Czasem te przerwy były ode mnie niezależne – wypadek na rowerze i złamana ręka, trudne miesiące po urodzeniu dziecka. Czasem odchodziłam od jogi, trochę na nią obrażona. W czasie, gdy najbardziej się cisnęłam w pracy – zostawiłam jogę dla crossfitu (bo tam miałam szybkie efekty!). Ale na szczęście szybko wróciłam.
    Im więcej intelektu próbowałam zaaplikować do praktyki jogi, tym było mi trudniej. Musiało minąć wiele godzin na macie, zanim zaczęłam sobie ufać. Zanim zaczęłam widzieć w tym drogę, a nie cel. Od pracy z ciałem, od asan, przyszła praca z umysłem. Zaczęłam poznawać pranajamę, techniki koncentracyjne. Potem przyszła medytacja.

    Myśl o tym, żeby uczyć jogi była ze mną długo. W zasadzie już rok po moich pierwszych zajęciach pojawił się pomysł, żeby zostać nauczycielem jogi. Zaczęłam kurs nauczycielski u Maćka Wieloboba. Pamiętam, że frustrowało mnie trochę, że on tyle ma trwać (2-3 lata) i pamiętam rozmowę z Maćkiem o tym, że nauczycielem się nie zostaje, ale się nim staje, że to jest długi proces. Kursu w Pracowni Maćka nie skończyłam. Przerwało go urodzenie mojej córki i depresja poporodowa. Wtedy odeszłam od jogi na najdłuższy czas. I wtedy weszłam w najtrudniejszy dla mnie okres – całkowitej dekonstrukcji tożsamości.

    Ostatnie 2 lata mojej pracy zawodowej to było narastające poczucie braku sensu. Łapałam się na tym, że przyglądam się sobie z boku myśląc o tym, jak totalnie bez znaczenia jest moja praca. Wstawałam do pracy z bólem brzucha i z niechęcią. Miałam dość ludzi, biura, komputera, świata online. Chciałam spędzać jak najwięcej czasu z moją małą córeczką, ale jednocześnie chciałam robić karierę. Marzyłam o długich wakacjach offline, ale byłam uzależniona od maila i social mediów. Myślę, że to był czas kiedy moja nowa tożsamość zaczynała już powoli kiełkować, ale stara – ciągle mocna – ze wszystkich sił spychała ją w kąt. Byłam totalnie rozbita.

    Jak wisienka na torcie pojawiły się problemy ze zdrowiem. Nietolerancje pokarmowe, problemy ze skórą. Rajd po lekarzach i słyszane wszędzie “nie wiem co Pani jest i nie wiem, jak Pani pomóc”.

    W lipcu 2018 roku postanowiłam odejść z pracy. I nie szukać nowej. Postanowiłam dać sobie rok. To miał być mój sabbatical – rok bez pracy zawodowej, za to z nauką i rozwojem. Z szukaniem pomysłu na siebie. Dostałam ogromne wsparcie od mojego męża, który dał mi zielone światło i przestrzeń na tę decyzję. Powiedział: damy sobie radę.

    Zrobiłam długi wydech.

    Przestałam od siebie wymagać. Zajęłam się życiem. Pierwsze kilka miesięcy to były nieustające wakacje. Miałam czas na wszystko! Na spanie, czytanie, na jogę, na gotowanie, na rozmowy, na bycie, na obecność. Zaufałam, że wszystko jest dobrze i że wszystko będzie dobrze. Otworzyłam się na to, co przyniesie życie. I zaczęła się magia.

    Moje życie wypełnili ludzie, wydarzenia, książki i rozmowy, które były totalnie po coś. Przychodziły do mnie rzeczy dokładnie wtedy, kiedy miały przyjść. To były cudowne “niezbiegi okoliczności” (dziękuję Aga, za to określenie!) – wszystko działo się samo i działo się tak, jak miało się dziać. Czułam się jak małe dziecko, które jest pod najlepszą opieką.

    Kilka miesięcy od tamtego dnia zaczęłam swój kurs nauczycielski u Basi Lipskiej-Larsen w Yoga Academy w Poznaniu. I po raz pierwszy stanęłam na macie jako nauczyciel. Napisałam projekt, na który dostałam dotację i w maju 2019 roku założyłam swoją firmę: Dorota Lipczyńska Meraki.

    Meraki, to greckie słowo, które zobaczyłam na ścianie kawiarni w Las Palmas, gdzie spędzaliśmy wtedy długie wakacje. Oznacza robienie czegoś z pasją, z serca, z ogromną radością. Meraki to moja joga.

    Moja droga od pierwszych zajęć jogi do pracy jako nauczyciel jogi i prowadzenia swojej firmy trwała 10 lat. Nie jest to historia wielkich zmian zrealizowanych z rozmachem i z pompą. Taka z gatunku “rzuć wszystko i jedź w Bieszczady!” czy “Jedz, módl się, kochaj!”. No nie. To był długi i trudny proces. I dużo w nim momentów, o których nie napisałam, bo to po prostu za trudne. To jest historia o tym, jak boimy się iść za sercem, jak zagłuszamy głos, który czasem całkiem wyraźnie nam podpowiada co jest “nasze”. Albo jak zagłuszają go w nas inni (bo przecież pracę trzeba mieć taką, która daje dużo kasy / władzy / prestiżu – tylko taka praca się liczy).

    Moja 4,5 letnia córka powiedziała do mnie ostatnio – “Mamo, jak będę duża to też chce mieć pracę, którą kocham. Bo w życiu nie chodzi o pieniądze przecież, ale o miłość i o to, żeby być szczęśliwym.“

    Photo by Danielle MacInnes on Unsplash

  • Jak zacząć regularną praktykę jogi rano? Moich 5 pomysłów [oraz 3 sekwencje]

    Jak zacząć regularną praktykę jogi rano? Moich 5 pomysłów [oraz 3 sekwencje]

    Praktyka jogi, angażując ciało i umysł przez ćwiczenia fizyczne, techniki oddechowe i koncentracyjne, ma duży wpływ na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Zainteresowanie jogą wśród naukowców jest coraz większe. Są już badania, które pokazują znaczną poprawę zdrowia w wyniku regularnej praktyki jogi u osób chorujących na cukrzycę, choroby układu sercowo-naczyniowego czy depresję. Wykazano również, iż długotrwała praktyka jogi zmienia strukturę naszego mózgu.

    Nie dość, że wpływa na nasze samopoczucie i podnosi naszą odporność, to jeszcze jest duża szansa, że wprowadzając ją do naszych porannych rytuałów unikniemy nawykowego sprawdzania maili czy portali społecznościowych zaraz po przebudzeniu, co jest fatalnym nawykiem. Poza tym joga rano poprawia elastyczność ciała, koncentrację i obniża poziom stresu czy niepokoju.

    Poranna praktyka jest jak “dzień dobry!” powiedziane z szerokim uśmiechem.

    Jeśli już na starcie Twój dzień zaczyna się “z poślizgiem”, poranek jest chaotyczny, w pośpiechu łykasz kawę i pakujesz rzeczy, próbując jednocześnie ogarnąć siebie i dziecko (dzieci) i ustalić z partnerem plan dnia, a potem biegniesz na autobus albo pędzisz do samochodu (elementy porannej układanki mogą być różne, ale mam nadzieję, że wiesz do czego zmierzam), to jest duża szansa, że tak samo szybki i chaotyczny będzie Twój cały dzień. Trudniej ci się będzie skoncentrować, łatwiej cię będzie wyprowadzić z równowagi i więcej zmęczenia będziesz odczuwać wieczorem.

    Joga rano ustawia kontekst dla całego dnia. Spokojny i uważny czas rano wpływa na to, w jaki sposób myślisz, zachowujesz się oraz odbierasz rzeczywistość przez cały dzień.

    No dobrze. To jak zacząć? Jak zmienić praktykę jogi w jeden z porannych nawyków? Oto pięć moich podpowiedzi:

    Przygotuj się wieczorem.

    Nie mieszkam w dużym domu i nie mam swojego domowego studia jogi. Podejrzewam, że Ty też nie. Moją przestrzenią do praktyki jest salon, który jest jednocześnie kuchnią i pokojem dziennym. Zauważyłam, że jeżeli wieczorem zadbam o to, żeby to pomieszczenie było posprzątane (żadnych naczyń w zlewie, zabawek mojego dziecka na podłodze…) to rano mam dużo większą motywację, żeby rozłożyć tam matę.
    Kładąc się spać wyciągam też moją matę i zostawiam ją w miejscu, w którym będę ćwiczyć. Dobrze też położyć w tym miejscu ubranie do praktyki (choć pidżama to też doskonały strój do porannej jogi). Jeśli ćwiczysz jogę z nagraniem (YouTube czy aplikacja do praktyki jogi), to wieczorem wybierz sobie video, które włączysz rano. Procesy decyzyjne wcześnie rano zwykle nikomu nie przychodzą z łatwością.

    Połóż się spać wcześniej.

    Trudno będzie oprzeć się pokusie pozostania w ciepłym łóżku rano, jeśli do późna w nocy oglądasz Netflixa albo scrollujesz swojego Instagrama. Potrzebujemy 6-9 godzin snu na dobę. Więc jeśli śpisz znacznie krócej niż swoje minimum, pobudka rano może nie być najłatwiejsza. Generalnie więc, nawyk wcześniejszego kładzenia się spać idzie w parze z regularną praktyką jogi rano. Jednak jeśli zdarzy Ci się zasnąć później i rano po raz trzeci włączasz drzemkę w budziku, zadaj sobie pytanie:

    Co przyniesie mi większą korzyść w kontekście tego dnia? 15 min dłużej w łóżku czy 15 min na macie?

    5,4,3,2,1… go!

    Przez wiele lat miałam ogromny problem ze wstawaniem rano. Byłam mistrzem przekonywania samej siebie, że piąta drzemka w budziku jest totalnie ok i że ze wszystkim spokojnie zdążę. Kończyło się oczywiście szalonym porankiem w biegu i w nerwach i fatalnym samopoczuciem już na początku dnia. Nie będę Cię przekonywać, że to można zmienić z dnia na dzień. Bo nie można. Zmiana porannych nawyków była u mnie procesem. A i dziś mam często dni, kiedy walczę z poranną sennością i zamiast wstać, przewracam się na drugi bok. Ale muszę przyznać, że bardzo pomaga mi wtedy taka poranna mini-strategia: kiedy zadzwoni budzik i czuję, że to nie będzie łatwa pobudka, zaczynam odliczać od 5 do 1 i wstaję. Podobną strategią jest zadanie sobie w tym kryzysowym momencie pytania: “ok, czy dziś wieczorem chciałabyś się spotkać z osobą, która wstała rano i zrobiła poranną praktykę, czy taką, która wyłączyła budzik i spała dalej”. Na mnie działa 😉

    Nie komplikuj.

    Rano czas biegnie zdecydowanie szybciej niż o innych porach dnia, prawda? 😉 Więc żeby go nie tracić, postaraj się uprościć wszystkie poranne czynności. Budując nowy nawyk – a tym ma być Twoja poranna praktyka jogi – dobrze jest zastosować technikę piętrzenia nawyków (źródło: “Atomowe nawyki” James Clear), która polega na połączeniu nowego nawyku z już istniejącym i ugruntowanym nawykiem. Przepis na piętrzenie nawyków jest następujący: “Po [bieżący nawyk] następuje [nowy nawyk]”. Czyli np. Po zaparzeniu herbaty rano będę medytować; albo Po umyciu zębów przez 10 minut będę ćwiczyć jogę. Kiedy opanujesz tę prostą zależność, możesz budować dłuższe łańcuchy zachowań poprzez łączenie ze sobą mniejszych nawyków. Pozwoli Ci to wykorzystać naturalną siłę inercji wynikającą z przechodzenia od jednego zachowania do drugiego.

    Zawsze jest czas.

    Mój pierwszy nauczyciel jogi, Maciek Wielobób, użył kiedyś takiego argumentu w rozmowie na temat tego, że trudno znaleźć czas na poranną jogę: “Zrobienie jednego Powitania Słońca trwa mniej więcej tyle, ile gotuje się woda na herbatę”. A jedno Powitanie Słońca to już praktyka jogi. Nie chodzi więc o to, żeby codziennie machnąć 1.5 godziny na macie. Chodzi o to, żeby zrobić coś. 10-15 min sekwencja, Powitania Słońca, kilka razy powtórzone flow koci grzbiet – krowi grzbiet czy chociaż kilka minut uważnego oddechu. Przygotuj sobie zestaw różnych pomysłów – krótszych, dłuższych sekwencji, wybranych pozycji czy ćwiczeń oddechowych i rano wybierz to, na co akurat masz czas i ochotę.

    Przygotowałam dla Ciebie trzy krótkie poranne sekwencje: 15-, 10- i 5-minutową. Znajdziesz je poniżej.

    Powodzenia i koniecznie daj znać jak Ci poszło!

    • 15 minut łagodnego przeciągania się, delikatnych wygięć i skrętów.

    • 10-minutowa energetyczna vinyasa na dobry dzień. Jeśli masz więcej czasu, to możesz całą sekwencję powtórzyć raz jeszcze.

    • Krótka, ok. 5-minutowa sekwencja, którą możesz sobie modyfikować dodając lub odejmując liczbę powtórzeń czy ilość oddechów. Możesz sobie też ją wydrukować klikając w ten link.
    https://www.tummee.com/yoga-sequence/u1zcP

    Photo by Jonas Weckschmied on Unsplash